O autorze
Jak będzie wyglądało życie trzeciej generacji? Czy stawimy czoła największym wyzwaniom cywilizacyjnym: rosnącej liczbie ludności na świecie, starzeniu się społeczeństw i potrzebie bardziej wydajnego, zrównoważonego korzystania z zasobów naturalnych?

#Życie 3.0 to blog firmy Bayer, w którym mówimy o tym, jak nauka otwiera drogę do lepszego życia.

„Science For A Better Life” - życie może być lepsze.

Zanim odpalisz grilla, musisz przypomnieć sobie te dwa terminy. Po zjedzeniu pierwszego burgera może być za późno

123rf.com/ Victoria Shibut
Przewracając na drugą stronę kawałki soczystej, przyrumienionej karkówki i dmuchając w żarzące się pod grillem węgielki, aby lekko podsycić płomień z pewnością raczej o nich nie pomyślisz. Ale zgaga i niestrawność mają brzydką manierę pojawiania się bez zaproszenia – najchętniej, kiedy serwowane są tłuste, ciężkostrawne potrawy. Nic dziwnego, że letnie spotkania przy grillu należą do ich ulubionych. Dlatego możliwość pojawienia się tych niechcianych gości najlepiej wziąć pod uwagę już na etapie planowania listy zakupów.

Niestrawność i zgaga: a co to takiego?
Wzdęcie brzucha, które praktycznie rozsadza ostatni guzik spodni czy kłopotliwe “odbijanie się” to znak, że zdecydowanie przesadziliśmy z jedzeniem. Zdarza się również, że po konsumpcji nadprogramowego burgera czy dokładki frytek pojawiają się jeszcze inne dolegliwości: pieczenie w przełyku, bulgotanie w żołądku czy, o zgrozo, gazy. (1)

Osoby, którym powyższe symptomy nie są obce zawyrokują natychmiast: zgaga! Niestrawność! Ale wielu z nich, zapytanych, co dokładnie oznaczają te terminy, nie będzie w stanie podać dokładnej definicji. A to właśnie one są kluczem do zrozumienia problemu oraz wdrożenia ewentualnych środków zapobiegawczych.

Niestrawność to, jak wskazuje nazwa, dolegliwość spowodowana tym, że proces trawienia nie przebiega tak, jak powinien. A przebiegać powinien w sposób następujący: po tym, jak jedzenie trafi do żołądka, rozpoczyna się produkcja specjalnych kwasów. Ich zadaniem jest trawienie pokarmu oraz zabijanie drobnoustrojów, które mogliśmy ewentualnie wraz z jedzeniem przyjąć. (4) Biorąc pod uwagę te właściwości nietrudno domyślić się, że sam żołądek musi bronić się przed działaniem kwasów. Tak też się dzieje: jego ścianki pokryte są ochronnym śluzem. ( 6)


Wszystko jest w porządku, jeśli jemy małe lekkostrawne posiłki. Ilość produkowanego kwasu jest wtedy na tyle duża, aby strawić pokarm, a zarazem na tyle mała, aby nie przewyższyć ilości śluzu. Problem zaczyna się, kiedy zjemy za dużo pokarmu, którego trawienie pobudza wydzielanie kwasów. Do takich “wyzwalaczy” należą tłuszcze zwierzęce, nadmiar białka zwierzęcego, cebula, czekolada, niektóre soki cytrusowe, np. grejpfrutowy, ostre przyprawy, niektóre gatunki kiełbas, pikantne dania kuchni meksykańskiej czy włoskiej. (6)

Pomijając rodzaj jedzenia, dla żołądka niekorzystne jest samo objadanie się. Spożywając duże ilości pokarmu na raz, rozciągamy ścianki żołądka. Jest to bodziec do produkcji gastryny - hormonu silnie pobudzającego wydzielanie kwasu. (6)

Przyczyny zgagi należy szukać z kolei nie w samym żołądku, a na jego styku z przewodem pokarmowym. To właśnie tam znajduje się mięsień okrężny. Jego obecność jest niezbędna, aby jedzenie, które trafi do żołądka nie wracało wraz z kwasem z powrotem w górę przełyku. Niestety, zdarza się, że wspomniany mięsień nadmiernie się rozluźnia i nie jest w stanie zatrzymać cofającej się treści żołądkowej. W efekcie, kwas podrażnia ścianki przełyku, a my odczuwamy nieprzyjemne pieczenie. (5 )

Wiedza na temat tego, jak przebiega proces prowadzący do zgagi i niestrawności, to połowa sukcesu. Równie ważne jest komponowanie posiłków tak, aby wspomniane nieprzyjemne dolegliwości nie występowały.

Słowo klucz: lekkostrawny
Niestety, zgagi i niestrawności można uniknąć w sposób bardzo prosty, aczkolwiek nie dla wszystkich przyjemny: jedząc niewielkie porcje lekkostrawnych posiłków.

Jak pokazują badania (2) zgaga występuje najczęściej u amatorów tłustych i pikantnych posiłków, a także tych, którzy nie odmawiają sobie kawy, alkoholu, czekolady oraz owoców cytrusowych. Uporczywe pieczenie może potęgować również pochłanianie zbyt dużych porcji zbyt szybko, a także czynniki “pozaspożywcze”, takie jak stres czy palenie papierosów.

Konsekwentne trzymanie się zbilansowanej diety i unikanie używek - jak w wielu innych sytuacjach, również w przypadku zgagi i niestrawności zdrowy rozsądek jest kluczem do rozwiązania problemu. Z drugiej strony, choć pewnie przyznamy się do tego niechętnie, sytuacje, w których łakomstwo bierze górę nad naszą silną wolą, w sezonie grillowym będą się czasem zdarzać.

W takich przypadkach można wspomóc się preparatami, które niestrawność czy zgagę zniwelują. Najpopularniejsze z nich bazują na naturalnych substancjach, takich jak węglan wapnia i węglan magnezu. Siła tych dwóch składników polega na tym, że kiedy dostaną się do żołądka, neutralizują obecne tam kwasy, czyli mówiąc prościej: zamieniają go w wodę i sole mineralne. (3)

Mimo, że ze zgagą i niestrawnością można sobie radzić, to jednak najlepszym zaleceniem, które warto powtórzyć sobie kilka razy przed wyjściem na grilla, jest: “Co za dużo, to niezdrowo”.

Referencje:

World Gastroenterology Organization Global Guidelines, Coping with common GI symptoms in the community. A global perspective on heartburn, constipation, bloating, and abdominal pain/discomfort, 2013
Oliver K et. al. (2011) Diet and lifestyle as trigger factors for the onset of heartburn. Nursing Standard. 25, 36, 44-48. Date of acceptance: September 10 2010.
ChPL Rennie Antacidum.
https://zdrowie.tvn.pl/a/choroby-zoladka-co-zrobic-kiedy-pojawi-sie-bol-w-jamie-brzusznej
https://portal.abczdrowie.pl/zgaga
https://www.pfm.pl/baza_chorob/choroby-ukladu-pokarmowego/zaburzenia-trawienia-w-zoladku---nadkwasnosc/132


L.PL.MKT.06.2018.6578